Yatırımcı Kılavuzu

YATIRIMCI KILAVUZU

Alım-Satıma Dayalı Kira Sertifikaları Nedir?

Bir emtianın önceden anlaşılan bir kâr payı üzerinden fon ihtiyacı olan tarafa vadeli olarak satılması, fon ihtiyacı olan tarafın da söz konusu emtiayı emtia borsalarında peşin olarak üçüncü bir tarafa satmak suretiyle finansman sağlaması mümkündür. Söz konusu işlemin finansmanı VKŞ tarafından ihraç edilecek sertifikalar aracılığıyla yapılabilir. Alım-satım işlemine dayalı sertifikalar alacak hakkını gösteren senetlerdir.

Alım-satıma dayalı kira sertifikası ihraçlarında VKŞ en geç, ihraçtan elde edilen fonların hesabına aktarıldığı günü izleyen iş günü varlık veya hakları spot piyasadan alarak maliyetinin üzerinde bir bedelden vadeli olarak satmak zorundadır. Bu işlemin söz konusu sürede gerçekleştirilmemesi halinde kira sertifikası ihracı karşılığında toplanan fonlar, yatırımcılara en geç VKŞ hesabına aktarılmalarını izleyen ikinci iş günü iade edilir.

Alım-Satım işlemine dayalı sertifikaların ihraç süreci

Alım-Satım işlemine dayalı sertifikaların ihraç süreci

Kaynak: SPL, Sermaye Piyasası Araçları Çalışma Kitabı-1, 2015, www.spl.com.tr

  1. VKŞ kira sertifikası ihracını gerçekleştirir,
  2. Yatırımcılar ödemeyi gerçekleştirir,
  3. VKŞ tedarikçiden (emtia borsaları) müşterisinin talep ettiği ürünü satın alır,
  4. Tedarikçi ürünü VKŞ’ye teslim eder veya VKŞ adına saklamada tutar,
  5. VKŞ ürünü kaynak kuruluşa satar,
  6. Ürünü alan kaynak kuruluş emtia borsasında ürünü satar,
  7. Kaynak kuruluş ürünün karşılığı olan satış bedelini alarak finansman sağlar,
  8. Kaynak kuruluş periyodik olarak ya da belirli bir vadenin sonunda ürün maliyeti vekâr payı ödemesini yapar,
  9. VKŞ yatırımcılara periyodik olarak kâr payı ödemesini ve vade sonunda anapara ödemesini gerçekleştirir.

Bu kira sertifikaları türü uluslararası yazılı kaynaklarda murabaha sukuk olarak adlandırılır. Murabaha üzerine yapılan sukukların 2.el piyasada işlem görmesi fıkhen uygun değildir. Dolayısıyla bu türde ihraç olunan kira sertifikaları BİST borçlanma araçları piyasasında ya da banka-aracı kurumlarda OTC'de işlem görmesi katılım bankacılığı prensiplerine aykırıdır. Çünkü borcu bitmemiş, henüz tam olarak sahip olunmayan varlığın satılması İslam hukukuna göre uygun değildir. Bu kira sertifikaları türünü alan kurumlar, kişiler vadesine kadar varlığı elinde tutmak durumundadırlar. Bu kira sertifikaları türünün emeklilik fonları için geliştirilmesi uygun gözükmektedir. Zira bu fonların hem uzun vadeye yatırım yapması hem de mevcut emeklilik sistemi düşündüğünde likidite yönetimi açısından sıkıntı yaşamayacağından dolayı alım-satım ihtiyacı doğmayacaktır. Doğması durumunda diğer kira sertifikaları türlerini kullanarak bu durumu tolere edebilir.